Interview Valeriuskwartier

Op wijksafari met Nijha in het Valeriuskwartier

LauwersoogStrandwegOutdoorFitness_01
LauwersoogStrandwegOutdoorFitness_01

Het Valeriuskwartier in Leeuwarden wil een gezonde, groene wijk worden, die uitnodigt tot bewegen en ontmoeting. Wijkmanager Rikkie Hagen huurde Nijha in voor een intensief én interactief traject, om samen met bewoners tot een plan voor de wijk te komen. 

Wijkmanager Rikkie Hagen is contactpersoon vanuit de gemeente voor maar liefst vier wijken en vijf dorpen in en rondom Leeuwarden. Zij verwijst inwoners voor hun wensen en vragen door naar de juiste vakambtenaar. Ook onderhoud ze de contacten met de verschillende bewonersorganisaties. Het Valeriuskwartier is één van de vijf wijken waar de gemeente extra in investeert om achterstanden aan te pakken.

Bewegen als thema voor de wijk 

Rikkie: “Het Valeriuskwartier is een wijk met veel huurwoningen in de lager klassen en inwoners hebben gemiddeld minder te besteden. Voor deze wijk hebben we een wijkagenda gemaakt rondom de belangrijkste thema’s voor de buurt.” Bewegen is één van die thema’s die buurtbewoners zélf inbrachten. “De buurt hecht veel waarde aan meer groen, aan een buurt die uitnodigt om naar buiten te gaan en die bewegen mogelijk maakt voor jong en oud”, legt Rikkie uit. “In het bijzonder was er behoefte om iets te bieden voor 12 tot 16-jarigen. Als alternatief voor ‘hangen’.”

Elkaar vanuit verschillende invalshoeken inspireren

Voor het Valeriuskwartier werd een wijkprojectgroep opgericht met daarin onder andere het bewonersplatform, dat fungeert als klankbordgroep voor aanpassingen die de gemeente in de wijk wil doorvoeren. Ook zaten alledrie de basisscholen uit de wijk aan tafel, maar ook het sociale wijkteam, de verhuurdersorganisatie, de buurtgezondheidscoach en BV Sport. “Met elkaar hebben we alles verkend dat we nodig vinden in de wijk”, legt Rikkie uit. “Omdat we zoveel disciplines aan tafel hadden, konden we de wijk vanuit verschillende invalshoeken bekijken en elkaar inspireren.”

Wijksafari met kinderen

Nijha sloot al in een vroeg stadium aan om de inventarisatie rondom bewegen in de wijk te begeleiden. “Dat deed Nijha op een creatieve manier”, blikt Rikkie terug. “Zij nemen de beleving van bewoners als uitgangspunt. Zo organiseerden zij een wijksafari, waarin we samen met kinderen - en later met hun ouders - een wandeling door het Valeriuskwartier maakten. De kinderen konden precies aangeven welke routes zij gebruiken, waar ze graag spelen en ook hoe ze spelen. De mannen van Nijha vroegen goed door en luisterden aandachtig.” De wijksafari leverde zelfs voor Rikkie nieuwe inzichten op. “Deze wijk heeft een grote speelvoorziening, maar wat blijkt: kinderen mogen daar niet zelfstandig naartoe vanwege een gevaarlijke oversteek. Zonde, want zo worden de speeltoestellen niet goed gebruikt.”

Kanskaarten en schetsontwerpen

De wijkwandelingen leverden een schat aan informatie en inzicht op. Nijha werkte dit uit tot kanskaarten en schetsontwerpen voor de wijk. “Die vormden een hele goede basis voor onze buurt”, vertelt Rikkie. “Het ontwerp laat meer verbinding in de wijk zien dan dat er eerst was. Ook wordt het laagdrempeliger om gezonder te gaan leven. De schetsen lieten zien waar beweegroutes kunnen komen en hoe kunnen we beweegplekken beter kunnen ontsluiten. Zo had Nijha het idee om speeltoestellen te verplaatsen naar een groenstrook die kinderen wél zelfstandig kunnen bereiken. En ook opperden zij het versmallen van een weg zodat auto’s langzamer gaan rijden.” Op een wijkmiddag met allerlei actieve en sportieve spellen, presenteerde Nijha de kanskaarten aan de buurt. 

Weerstand organiseren?

In veel wijken en zeker ook in de dorpen zie je dat bewoners steeds meer zelf het initiatief nemen om hun buurt leefbaar te maken, vertelt Rikkie. “In het Valeriuskwartier bleek het echter nog best een uitdaging om bewoners te betrekken. De wandelingen met de kinderen was heel laagdrempelig en konden we via de scholen organiseren. We hebben daarnaast ook rondes georganiseerd voor andere generaties: jongeren, volwassenen en senioren. Maar daar was de opkomst steeds beperkt.” Aan de andere kant kende het project nauwelijks weerstand. Rikkie: “Soms denk ik: hadden we die niet moeten organiseren? Door bijvoorbeeld te roepen dat we alle parkeerplaatsen opheffen voor meer speelruimte. Dan hadden we wellicht nog grotere betrokkenheid gehad.”

Aansluiten bij plannen van de gemeente

“We zitten nu in de fase dat we de kansen en plannen concreet maken”, vertelt Rikkie. Dat duurt altijd even bij een gemeente. We vinden het belangrijk om aan te sluiten bij de werkzaamheden die we als gemeente toch al gaan uitvoeren. Zo verhuizen twee basisscholen uit de wijk binnenkort naar een gezamenlijk gebouw. Dat hebben we meteen vanuit het perspectief van bewegen ingericht. De regie in zo’n project uiteindelijk bij de gemeente. Alles dat je ophaalt moet immers ook passen binnen de technische mogelijkheden en voldoen aan eisen rondom bijvoorbeeld veiligheid, verkeer en groen.”

Beweegaanbod programmeren

Op dit moment is de gemeente een heel eind met de beweegroute van de school naar de speeltuin. We willen de speeltuin nog uitbreiden met toestellen voor calisthenics en andere meer sportieve vormen van beweging. Ook gaan we actief lessen programmeren zoals bootcamp en hardlopen. Met dat sportieve tintje, hopen we ook jongeren en volwassenen meer te trekken.” 

Rikkie sluit af met een tip aan andere gemeenten. “Het betrekken van inwoners is gewoon moeilijk, maar het is wel super belangrijk. Als je daar een goede modus in weet te vinden, helpt je dat écht verder. Dan kun je het vergroten van draagvlak ook uit handen geven, want betrokken bewoners mobiliseren zélf hun netwerk.”

Meer weten over het inrichten van jouw wijk?