Zoeken

Bewegend leren heeft de afgelopen jaren een vaste plek gekregen binnen het basisonderwijs. Steeds meer scholen combineren cognitieve opdrachten met beweging om leerlingen actiever te betrekken bij de les. Door bewegen en leren met elkaar te verbinden, ontstaat een afwisselende leeromgeving waarin leerlingen niet alleen met hun hoofd, maar ook met hun lichaam leren.

Veel scholen zien de voordelen van bewegend leren, maar merken tegelijkertijd dat de dagelijkse uitvoering een uitdaging kan zijn. Hoe zorg je ervoor dat bewegend leren geen losse activiteit blijft, maar een structureel onderdeel wordt van het onderwijs?

Waarom bewegend leren?

Kinderen leren niet allemaal op dezelfde manier. Waar de één vooral leert door te luisteren, heeft de ander juist baat bij actief ervaren en doen. Door beweging te koppelen aan leerstof wordt de betrokkenheid van leerlingen vergroot en ontstaat er een dynamische leeromgeving waarin verschillende leerstijlen worden aangesproken.

Bewegend leren is daarnaast een waardevolle manier om meer beweging in de schooldag te brengen. Juist tijdens cognitieve vakken zoals rekenen, taal, spelling en lezen kan een actieve werkvorm zorgen voor nieuwe energie, meer motivatie en een afwisselende les.

Van enthousiasme naar uitvoering

Hoewel veel leerkrachten enthousiast zijn over bewegend leren, blijkt de uitvoering in de praktijk niet altijd eenvoudig. Een beweegactiviteit bedenken kost voorbereidingstijd en het is niet altijd duidelijk hoe deze aansluit op de lesmethode of de leerdoelen van dat moment.

Daarnaast spelen vragen als:

• Welke activiteit past bij mijn les?

• Hoe differentieer ik eenvoudig binnen één groep?

• Welke materialen heb ik nodig?

• Kan ik de activiteit binnen of buiten uitvoeren?

• Hoe zorg ik ervoor dat bewegen en leren elkaar daadwerkelijk versterken?

Juist daarom kiezen steeds meer scholen voor lesmateriaal waarmee bewegend leren direct toepasbaar wordt in de dagelijkse onderwijspraktijk.

Bewegend leren zonder extra voorbereiding

De Beweegbox is ontwikkeld om bewegend leren laagdrempelig en praktisch inzetbaar te maken. Het lespakket bevat uitgewerkte beweegactiviteiten die direct gekoppeld zijn aan leerdoelen binnen het basisonderwijs. Hierdoor kunnen leerkrachten bewegend leren eenvoudig integreren binnen hun bestaande onderwijsprogramma, zonder zelf activiteiten te hoeven ontwikkelen.

De activiteiten sluiten aan bij de kerndoelen en SLO-doelen en zijn te combineren met vrijwel iedere lesmethode. Hierdoor is De Beweegbox niet gebonden aan één specifieke methode, maar breed inzetbaar binnen verschillende scholen.

Voor welke vakgebieden is De Beweegbox geschikt?

De Beweegbox ondersteunt verschillende basisvaardigheden binnen het primair onderwijs. Afhankelijk van de bouw oefenen leerlingen onder andere met:

• rekenen;

• taal;

• spelling;

• lezen

Door leerstof letterlijk in beweging te brengen, oefenen leerlingen op een actieve manier met de lesstof die op dat moment centraal staat.

Inzetbaar tijdens verschillende lesmomenten

Een groot voordeel van De Beweegbox is dat het materiaal flexibel inzetbaar is. De activiteiten kunnen worden gebruikt tijdens:

• de reguliere les;

• verlengde instructie;

• herhaling;

• automatiseren;

• extra uitdaging;

• zelfstandig werken;

• circuitonderwijs;

• buitenlessen;

• de dynamische schooldag.

Daardoor kunnen scholen bewegend leren op verschillende momenten van de dag inzetten, passend bij de behoefte van de groep.

Praktisch lesmateriaal voor iedere bouw

De Beweegbox is beschikbaar voor de groepen 1-2, 3-4, 5-6 en 7-8. Iedere box bevat een compleet lespakket met uitgewerkte beweegactiviteiten, oefenmateriaal en beweegmatten en getallenlijnen. De activiteiten zijn ontwikkeld om eenvoudig uit te voeren in het klaslokaal, op het schoolplein of in de gymzaal.

Omdat de materialen direct klaar zijn voor gebruik, blijft de voorbereiding voor de leerkracht beperkt en kan de aandacht uitgaan naar het begeleiden van de leerlingen.

Een duurzame investering in bewegend leren

Scholen die bewegend leren structureel willen inzetten, hebben baat bij lesmateriaal dat eenvoudig te gebruiken is en aansluit bij de dagelijkse onderwijspraktijk. Door kant-en-klare activiteiten te combineren met duidelijke leerdoelen ontstaat een aanpak die gemakkelijk vol te houden is en breed binnen het team kan worden ingezet.

Met De Beweegbox beschikken scholen over een compleet lespakket waarmee bewegend leren een vanzelfsprekend onderdeel kan worden van rekenen, taal, spelling en lezen. Zo wordt bewegen niet een extra activiteit naast het onderwijs, maar een praktische manier om leerlingen dagelijks actief met de leerstof aan de slag te laten gaan.

Kloek is onze productlijn gemaakt van Billinga hardhout. Wij geloven in de kracht van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. En dit zie je terug in deze houten speeltoestellen. We nemen je graag mee in waar dit hout vandaan komt.

Levende ecosystemen

Diep in de tropische regenwouden groeien de bomen die de basis vormen voor onze producten. Deze bossen zijn een levend ecosysteem, een thuis voor talloze planten en dieren, en een bron van leven voor de lokale gemeenschappen.

In deze prachtige omgeving wordt het hout op een zorgvuldige en verantwoorde manier geoogst. In plaats van de schadelijke kaalkap, wordt er gebruik gemaakt van selectieve kap. Dit betekent dat alleen de grootste en oudste bomen worden geselecteerd, waardoor jongere bomen de kans krijgen om verder te groeien en het bos zichzelf op natuurlijke wijze kan herstellen. Deze methode zorgt ervoor dat het bos gezond blijft en ook voor toekomstige generaties een bron van leven kan zijn.

Oog voor de mens

Maar onze toewijding gaat verder dan alleen het bosbeheer. De gemeenschappen die rondom deze bossen wonen, worden actief ondersteund. De werknemers die het hout kappen, ontvangen een eerlijk loon en werken onder veilige omstandigheden. In hun dorpen worden basisvoorzieningen zoals voedsel, schoon drinkwater, onderwijs en medische zorg beschikbaar gesteld. Hierdoor bouwen we samen aan een betere toekomst voor meer dan 500 families.

Samen met organisaties zoals het Wereld Natuurfonds wordt een groot deel van de bossen gereserveerd voor de bescherming van flora en fauna. Dit zorgt ervoor dat dieren hun natuurlijke leefomgeving behouden en de biodiversiteit in stand blijft.

Steeds meer speelplekken worden ingericht als natuurlijke speellocatie. Groen, hout en andere natuurlijke elementen voeren de boventoon. Die trend is niet gek: naast dat het er gaaf uit ziet in een natuurlijke omgeving heeft het veel voordelen voor kinderen en de omgeving. Wageningen University & Research deed onderzoek naar natuurlijke speelplekken. Het doel was om de effecten van een bezoek aan een natuurlijke speeltuin op het speelgedrag, de lichamelijke activiteit, de concentratie en de stemming te vergelijken met de effecten van een bezoek aan een niet natuurlijke speelomgeving.

De conclusies in het kort

• Spelen in een natuurlijke omgeving heeft positieve effecten op gedragsindicatoren die duiden op een gezonde en evenwichtige ontwikkeling van kinderen.

• Een natuurlijke omgeving daagt uit tot meer gevarieerd speelgedrag, meer creatief speelgedrag, en meer exploratie van de omgeving.

• Spelen in een natuurlijke omgeving kan de concentratie bevorderen en, met name bij meisjes, de lichamelijke activiteit stimuleren.

Hittestress

Binnen het onderzoeksprogramma De Hittebestendige Stad zijn groene en stenige schoolpleinen met elkaar vergeleken.

Daaruit blijkt dat:

• groene pleinen met bomen en gras een 10 tot 15°C lagere gevoelstemperatuur kunnen hebben dan volledig verharde schoolpleinen;

• vooral schaduw en vegetatie verantwoordelijk zijn voor dit verschil.

Ook het RIVM geeft aan dat de voordelen van gras als ondergrond positieve effecten hebben op de warmte. Gras en natuurlijke bodems:

• warmen minder snel op;

• verdampen water (evapotranspiratie);

• koelen daardoor de directe omgeving af;

• verminderen de hitte die kinderen ervaren tijdens het spelen

Dat betekent dat natuurlijke speelplekken niet alleen positieve effecten hebben voor de ontwikkeling van kinderen, maar ook, voornamelijk met warme dagen, een veilige plek zijn om de hitte te ontvluchten.

Ontwerpen van natuurlijke speellocatie

Met onder andere productlijnen zoals Kloek richten we al jarenlang natuurlijke speellocaties in. In zo’n speellocatie dagen we kinderen uit om te klimmen, klauteren, balanceren en te ontdekken. We willen ze net iets meer laten doen dan ze van te voren bedacht hadden. In combinatie met de effecten van een natuurlijke speelplek zit dat altijd wel goed. Tegelijkertijd is de speellocatie realistisch en beheersbaar.

De wereld van kinderen is in de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar eerdere generaties nog volop buiten speelden, in bomen klommen en de straat als speelplek gebruikten, brengen kinderen tegenwoordig veel meer tijd binnen door. Juist daardoor missen ze belangrijke prikkels die hen van nature uitnodigen tot bewegen en ontdekken. Dit heeft volgens Unicef grote gevolgen voor hun ontwikkeling.

Weer naar buiten

Buiten zijn biedt een omgeving die kinderen van nature uitdaagt tot bewegen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat kinderen die vaker buiten spelen meer fysiek actief zijn en beter hun motorische vaardigheden ontwikkelen, doordat ze rennen, klimmen en springen in een rijke, gevarieerde omgeving.

Daarnaast zorgt de buitenruimte voor een ander soort prikkel dan een traditionele gymzaal. Buiten nodigt uit tot ontdekken, experimenteren en risico nemen. Dit ‘risicovol spelen’ (zoals klimmen, springen of balanceren) blijkt juist belangrijk: het draagt bij aan zelfvertrouwen, creativiteit en probleemoplossend vermogen (Unicef, 2025).

De Buitengymzaal biedt de oplossing

Erik Spiegelenberg, beweegspecialist bij Nijha, legt uit: “Kinderen leren zoveel meer als ze buiten zijn. Ze snappen waarom ze iets doen. De leerlijn ‘springen’ kun je invullen door over een kast te springen. Maar buiten kun je springen over een heg of hek. Dat is veel betekenisvoller voor kinderen, omdat ze dat ook na schooltijd in hun leefomgeving kunnen oefenen.’’

De Buitengymzaal werkt omdat deze gekoppeld wordt aan de buitenomgeving. Bestaande elementen zoals struiken, hekwerken of muurtjes gebruiken we slim als onderdeel van de beweegomgeving. Zo spelen we in op hoe kinderen van nature leren en bewegen.

Over de Buitengymzaal

De Buitengymzaal biedt een dynamische en veelzijdige beweegomgeving waar alle kerndoelen van het bewegingsonderwijs aangeboden kunnen worden. Hier ontwikkelen leerlingen op een verantwoorde wijze hun motorische vaardigheden en maken zij kennis met diverse bewegings- en spelvormen, in een omgeving waarin ze ook na schooltijd actief kunnen zijn. Dit draagt bij aan hun vaardigheid en zelfvertrouwen, met als doel een leven lang met plezier te blijven bewegen.

Lees meer

In Nederland is een speeltoestel in de openbare ruimte wettelijk gecertificeerd wanneer het voldoet aan het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS) en de relevante veiligheidsnormen (zoals NEN-EN 1176 voor toestellen en NEN-EN 1177 voor ondergronden). Voor speeltoestellen die in Nederland in de openbare ruimte worden geplaatst, is een geldig certificaat van een erkende keuringsinstantie vaak onderdeel van dit proces. Bij speeltoestellen die in een serie worden geproduceerd gebeurt dit niet per nieuw toestel, want alle toestellen die volgens het gekeurde proces gemaakt worden vallen onder dit certificaat.

Wat zegt de wet?

In Nederland vallen openbare speeltoestellen onder het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Dit besluit stelt dat speeltoestellen veilig moeten zijn voor gebruikers. Let op! Dit geldt ook voor sporttoestellen die in de buurt van een speeltoestel worden geplaatst. Er moet een duidelijke afscheiding zijn tussen de sport- en speeltoestellen. Denk aan een heg of een muurtje. Is dit er niet, worden de sporttoestellen gezien als speeltoestel met bijhorende wet- en regelgeving.

Voordat een speeltoestel in gebruik wordt genomen, moet de eigenaar door middel van een certificaat kunnen aantonen dat het toestel voldoet aan de wettelijke veiligheidseisen. Zo ontwerpen wij altijd volgens de WAS, waardoor de toestellen voldoen aan de wettelijke veiligheidseisen. Als er nog geen certificering is, moet het speeltoestel worden afgeschermd (denk aan bouwhekken) of ‘onklaar’ worden gemaakt (bijvoorbeeld een schommel zonder zitje). Dan is het voor iedereen duidelijk dat het toestel nog niet gebruikt mag worden.

Wanneer wordt een speeltoestel gecertificeerd?

Een speeltoestel wordt doorgaans gecertificeerd wanneer:

• het ontwerp voldoet aan de wettelijke veiligheidseisen;
• de constructie en materialen zijn beoordeeld;
• de installatie correct is uitgevoerd;    
• een aangewezen keuringsinstantie een goedkeuringsonderzoek heeft uitgevoerd;

Hiermee wordt aangetoond dat het toestel op het moment van plaatsing voldoetaan de geldende veiligheidseisen. Bij speeltoestellen die in een serie worden geproduceerd gebeurt dit niet per nieuw toestel, want alle toestellen die volgens het gekeurde proces gemaakt worden vallen onder dit certificaat.

Is een certificaat voldoende?

Nee. Een certificaat bewijst alleen dat het toestel op een bepaald moment is beoordeeld en goedgekeurd.

De eigenaar of beheerder blijft verantwoordelijk voor:

• regelmatig onderhoud;
• periodieke inspecties;
• het bijhouden van een logboek;
• het verhelpen van geconstateerde gebreken.

Een gecertificeerd toestel kan alsnog onveilig worden door slijtage, vandalisme of verkeerd onderhoud. Het bijhouden van het onderhoud is dus van groot belang voor de veiligheid.

Welke documenten horen bij een gecertificeerd speeltoestel?

Bij een goedgekeurd speeltoestel zijn de volgende documenten beschikbaar:

• certificaat;
• een productblad met technische tekeningen, montage- en installatievoorschriften en onderhoudsinstructies;    
• logboek voor inspecties en onderhoud.

Deze documenten vormen samen het bewijs dat het toestel volgens de wettelijke eisen is ontworpen, geplaatst en beheerd.

Conclusie

Een speeltoestel in de openbare ruimte is volgens de wet niet alleen "gecertificeerd" omdat er een certificaat aanwezig is. Het gaat erom dat aantoonbaar is dat het toestel voldoet aan de wettelijke veiligheidseisen uit het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen, dat het correct is geplaatst en dat het gedurende de gehele levensduur veilig wordt beheerd en onderhouden.

Optie 1

Pauzepakket voor binnen en buiten

21-delig spelpakket met een mooie mix van sportief en recreatief materiaal. Voor binnen én buiten. Genoeg materiaal om zo’n 60 leerlingen gelijktijdig actief te laten zijn. Past op elk speelplein. Met zachte ballen, natuurlijk een voetbal, afbakenmateriaal en een handige tafeltennisset. De gratis tas en een balenpomp maken het pakket compleet. En dan ook nog met 36 spelideeën om direct mee aan de slag te gaan.

Ontdek product

Optie 2

Circuspakket

Veel scholen doen jaarlijks een circusproject. De tijd is voor veel leerlingen vaak net te kort om handigheid te krijgen in het jongleren met ballen, chinese bordjes, diabolo’s of devilsticks. Dus dit circuspakket komt altijd van pas. En met de meegeleverde activiteitenkaarten kunnen leerlingen ook zelfstandig aan de slag in de pauze. Genoeg materiaal om met 12 leerlingen tegelijk te jongleren. Dat stimuleert.

Ontdek product

Optie 3

Schoolkamppakket

Met dit 40-delig pakket kunnen 80 - 100 leerlingen gelijktijdig actief zijn. Voor fanatieke teamspelen of rustige spellen met tweetallen. Geschikt voor binnen en buiten spelen en sporten. Compleet geleverd met tas voorzien van draagband en onmisbare accessoires als fluiten, stopwatch en ballenpomp. Ook handig voor op het schoolplein, in de pauze is de tas zo gepakt en buiten gezet.

Ontdek product

Optie 4

Bewegend leren spelpakket

Veel scholen zijn gestart met bewegend leren maar lang niet altijd zijn de materialen beschikbaar om daar goed uitvoering aan te geven. En dat is jammer want leerlingen vinden bewegen tijdens het leren fantastisch. De materialen zijn inzetbaar bij rekenen (getallenlijn, splitsen, optellen, aftrekken, delen, vermenigvuldigen, automatiseren tafels) taal (analyseren/synthetiseren, spelling, werkwoordvormen) en bij energizers. Natuurlijk zijn de materialen ook inzetbaar in het speellokaal of de gymzaal.

Ontdek product

Optie 5

Buitenspeelpakket

Uitgebreid, uitdagend spelpakket voor op het plein. Met materialen voor onder-, midden- en bovenbouw. Ideaal voor in de pauze of bij activiteiten bij de BSO en TSO. Bestaande uit o.a. hockeysticks, voetballen, basketballen, rackets, pilonnen, touwen en jongleermaterialen. Compleet met een groot opbergnet.

Ontdek product

Optie 6

Maatwerk pakket

Zit het pakket dat jullie zoeken er net niet tussen of hebben jullie zelf goede ideeën over de inhoud van een pakket? Neem dan contact op. We maken dan een geheel uniek pakket. Uiteraard met een leuke korting en passend binnen het beschikbare budget.

Hey jij! Zit jij momenteel op je bureaustoel? Of heb je nog niet genoeg bewogen vandaag? Je bent niet de enige. In Nederland zijn we ‘kampioen zitten’ en halen maar weinig mensen de minimale beweegnorm. Laten we daar wat aan doen. Bewegen kan namelijk heel makkelijk zijn en zit in de kleine dingen, kijk zelf maar!

1 minuut planken
Pak de timer erbij en ga 1 minuut in de plankhouding. Ga op je buik liggen en zet je onderarmen (of handen) stevig op de grond. Duw jezelf omhoog zodat je lichaam een rechte plank vormt van schouders tot hielen, en span je buik- en bilspieren aan. Houd je rug recht en laat je heupen niet zakken of omhoogkomen. Na 1 minuut ben je klaar en kun je weer aan het werk (met frisse energie 😉). Krijg jij je collega’s ook zover?

Niet uitdagend genoeg? Tik dan tijdens het planken met je linkerhand op de rechterschouder, en daarna met je rechterhand op de linkerschouder. Hou dit ook 1 minuut vol.

Ga op 1 been staan‍
Probeer eens een minuut lang op 1 been te staan. Simpel, maar uitdagend en leuk. Heb jij de balans om dit te doen?

Doe een wall-sit‍
Ja, je mag weer zitten. Maar niet op je stoel deze keer! Ga met een rechte rug en gebogen knieën (90 graden hoek) tegen de muur zitten. Je voeten staan plat op de grond. Hoelang kun jij dit?

Meer uitdaging nodig? Probeer de wall-sit dan eens op 1 been. Strek de ander recht vooruit. Of pak wat zwaars en hou dit vast tijdens je wall-sit. Wat je ook doet, gewoon gaan!

Push-up challenge
Hoeveel push-ups kan jij in 1 minuut? Ga op handen en tenen staan met je armen recht onder je schouders en je lichaam in een rechte lijn. Zak door je armen tot je borst bijna de grond raakt en duw jezelf daarna weer omhoog.

Ga tegen de muur staan
Ga met je rug tegen een muur of deur staan. Waarbij je hakken, billen, rug en schouders de muur of deur raken. Doe nu de armen omhoog langs je oren. Lukt het om de armen ook tegen de muur te drukken zonder dat de rug of benen loskomen van de muur?

In steeds meer lessen bewegen we weg van puur klassikaal lesgeven. Er is meer ruimte voor differentiatie, zelfstandig werken en kleine groepen. Er gebeurt veel tegelijk. Ook in het speellokaal. Dat maakt je inrichting cruciaal. Want hoe je lesgeeft, bepaalt in grote mate of je speellokaal werkt… of tegen je werkt.

De invloed van je lesvorm op de ruimte

Een speellokaal is nooit neutraal. De manier waarop je het inricht, stuurt gedrag:

• waar kinderen naartoe gaan
• hoeveel ze bewegen
• of ze moeten wachten of direct aan de slag kunnen

Daarmee ondersteunt de ruimte (onbewust) een bepaalde manier van lesgeven.

Klassikaal, in groepjes of stroomvorm

Veel speellokalen worden ingericht vanuit het materiaal en/of de gehanteerde methode. De wijze van lesgeven wordt vaak niet meegenomen bij de materiaalkeuze. En dat is jammer, want het meenemen van de lesvorm kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de locatie van de vaste elementen aan de wand of het plafond. Ook kan de sportvloer al voorzien worden van belijning die de lesvorm ondersteunt.

Klassikaal lesgeven

Bij klassikaal lesgeven ligt de nadruk op:

• gezamenlijke instructie
• één activiteit tegelijk
• duidelijke start- en stopmomenten

Een inrichting die hierbij past:

• biedt veel dezelfde mogelijkheden
• biedt overzicht voor de leerkracht
• stuurt de groep als geheel door de les

Dat geeft rust en duidelijkheid. Tegelijkertijd betekent het vaak dat kinderen op elkaar moeten wachten en dat er minder ruimte is voor verschillen in tempo of niveau.

Werken in groepen

Bij werken in groepen, verandert de dynamiek in het speellokaal:

• er vinden meerdere activiteiten tegelijk plaats
• kinderen werken op verschillend niveau en tempo
• er is meer ruimte voor eigen keuzes

Dat vraagt om een andere inrichting:

• meerdere zones in plaats van één centrale opstelling
• verschillende instappunten, zodat niet iedereen hoeft te wachten
• materiaal dat uitnodigt tot zelfstandig starten

Als er bij de inrichting onvoldoende is nagedacht over de wijze van lesgeven, dan is de kans groot dat er te weinig losse attributen zijn om goed te kunnen variëren en meerdere vakken te voorzien van materialen.

Werken in stroomvorm

Bij werken in stroomvorm, is sprake van een doorgaande baan waarbij

• differentiatie ingebouwd is in de materiaalopstelling
• kinderen zelf keuzen maken voor makkelijk of moeilijk
• iedereen uitgedaagd wordt op eigen niveau en succes kan beleven

Dat vraagt om een andere inrichting:

• die makkelijk aanpasbaar is in niveaus
• met veel verschillende verplaatsbare elementen
• materialen die breed inzetbaar zijn en meerdere functies hebben

Werken in stroomvorm en werken in groepen liggen dicht bij elkaar als het gaat om in te zetten materialen. Het liefst veel variatie om optimaal aan te sluiten bij het beweegniveau.

Een speellokaal die je de ruimte geeft

De oplossing zit meestal niet in kiezen voor óf klassikaal óf groepsgericht werken. Sterker nog: in de meeste lessen wissel je juist tussen die vormen. Je start samen, werkt in groepen en sluit weer gezamenlijk af. Dat vraagt om een speellokaal dat beide kan ondersteunen.

Een goed ingericht speellokaal:

• biedt ruimte voor een gezamelijke start
• maakt het mogelijk om daarna uit te waaieren in groepen
• voorkomt wachttijd door spreiding

• nodigt uit tot zelfstandig bewegen

Je inrichting hoeft niet volledig anders om beter aan te sluiten bij groepsgericht werken. Vaak zit de winst in kleine aanpassingen:

• anders positioneren van materialen. Hiervoor hebben we Dorack ontwikkeld: de productlijn waarmee je binnen no-time opstellingen maakt in het speellokaal.
• verplaatsbare materialen afstemmen op werken in groepen of stroomvorm
• meerdere routes creëren in een opstelling

Ben je benieuwd of jouw speellokaal nog extra mogelijkheden biedt of wil je de verouderde inrichting (gefaseerd) vernieuwen? Neem dan contact op met Nijha. We adviseren je graag!

De veiligheid van sportinventaris is een verantwoordelijkheid die gedeeld wordt door verschillende partijen. Als vakleerkracht lichamelijke opvoeding heb je dagelijks te maken met de praktische aspecten van deze verantwoordelijkheid. Erik Spiegelenberg, beweegspecialist bij Nijha, heeft een artikel in het LO magazine geschreven over dit onderwerp. Dit artikel biedt inzicht in de verantwoordelijkheden, technische eisen en praktische implicaties rondom de veiligheid van sportinventaris. Met als doel om de fysieke veiligheid van lesgever en leerling optimaal te borgen. Download hieronder het volledige artikel of lees door voor de samenvatting.

Download het hele artikel

Inspectie en onderhoud

Regelmatige inspectie van sportinventaris is onderdeel van de algemene zorgplicht die voortvloeit uit het Burgerlijk Wetboek, de Arbowet en de Woningwet. Inspecties helpen ongevallen te voorkomen, beperken aansprakelijkheidsrisico’s en dragen bij aan een langere levensduur van toestellen. Inspectie en onderhoud kunnen worden opgenomen in de RI&E van de school.

Een inspectie is altijd een momentopname. Een toestel dat vandaag is goedgekeurd, kan door intensief gebruik of schade later alsnog onveilig worden. Daarom is naast periodieke professionele inspectie ook dagelijkse alertheid van gebruikers noodzakelijk.

Normen en wetgeving

Voor gym- en sporttoestellen worden NEN-EN-normen gehanteerd, zoals NEN-EN 913. Deze normen geven technische richtlijnen voor veiligheid, maar zijn niet wettelijk verplicht, tenzij hier expliciet naar wordt verwezen in wet- of regelgeving. Afwijkingen van de norm zijn mogelijk, mits kan worden aangetoond dat het veiligheidsniveau gelijkwaardig is.

Sinds december 2024 geldt daarnaast de Europese General Product Safety Regulation (GPSR). Deze wetgeving vereist dat producten veilig zijn bij normaal en voorzienbaar gebruik. NEN-EN-normen vormen hierbij een belangrijk technisch uitgangspunt, maar de beoordeling blijft contextafhankelijk.

Inspecteren versus keuren

Inspecteren en keuren zijn verschillende processen. Inspectie betreft het systematisch beoordelen van de staat en veiligheid van sportinventaris, met rapportage en adviezen. Keuren is wettelijk verplicht voor bepaalde speeltoestellen en elektrisch aangedreven toestellen en resulteert in een formeel goedkeuringscertificaat. Voor de meeste conventionele gymtoestellen geldt geen keuringsplicht, maar wel een inspectieverplichting vanuit de zorgplicht.

Verdeling van verantwoordelijkheden

De verantwoordelijkheden zijn duidelijk verdeeld:

De accommodatie-eigenaar (school of gemeente) is verantwoordelijk voor structureel onderhoud, professionele inspecties en tijdige vervanging van defect of afgeschreven materiaal.

De school als werkgever moet zorgen voor een veilige leer- en werkomgeving, inclusief duidelijke procedures voor het melden en opvolgen van gebreken.

De vakleerkracht lichamelijke opvoeding is verantwoordelijk voor veilig gebruik van de materialen, het uitvoeren van visuele controles en het melden van onveilige situaties. Defect materiaal wordt niet ingezet.

Aansprakelijkheid

Bij ongevallen wordt gekeken naar de staat van de inventaris, het onderhoud en inspectiebeleid en het gebruik van het materiaal. Nalatigheid in onderhoud of inspectie kan leiden tot aansprakelijkheid van de accommodatie-eigenaar of werkgever. Het blijven gebruiken van bekend ondeugdelijk materiaal kan, in uitzonderlijke gevallen, leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van de lesgever.

Conclusie

Veiligheid van sportinventaris is geen eenmalige handeling, maar een continu proces. Door heldere verantwoordelijkheden, regelmatige inspecties en alert handelen in de dagelijkse praktijk kan een veilige leeromgeving worden geborgd. Zo blijft bewegingsonderwijs niet alleen uitdagend en leerzaam, maar vooral ook veilig.

Bij veel bewegend leren producten wordt veel inspanning gevraagd van de leerkracht; getalkaartjes maken, wisbordjes regelen, enz. Ongemerkt kost dat best veel tijd. Met De Beweegbox hoeft dat niet meer; alle benodigde activiteiten en daarbij benodigde materialen zitten in één handige box.

De Beweegbox biedt een uniek lespakket dat naast elke reguliere lesmethode inzetbaar is. De kerndoelen van het SLO zijn gebruikt als leidraad in de ontwikkeling van De Beweegbox. Het is een verrijking op het bestaande aanbod en niet een opzichzelfstaande lesmethode.

Locatie

Voor de activiteiten is ruimte nodig om te kunnen bewegen. Dit kan bijvoorbeeld in een brede gang, een speelzaal of gymzaal, maar het liefst in de buitenruimte.

Ervaring uit het werkveld

“De Beweegbox is echt top! Wij maken er met heel de school dagelijks gebruik van. Het is makkelijk te gebruiken, want alle materialen zitten erbij. Van uitleglessen, spelkaarten, kaartjes als zowel materialen. De kinderen zijn bewegend aan het leren en hebben er plezier in.”  ~ Noortje Bolte - Leerkracht Zilverackers

Inhoud van De Beweegbox

Elke Beweegbox bevat zo’n 80 spelkaarten. Een spelkaart beschrijft het doel, de benodigde spelmaterialen en bevat een korte instructie om makkelijk en snel met een activiteit aan de slag te gaan. De professional kan inschatten of de leerlingen eraan toe zijn om het leerdoel op een bewegende manier te beoefenen.

Versies

De Beweegbox is er in vier versies. Elke Beweegbox sluit aan op de doelen van de betreffende leerjaren.

• Groep 1-2
• Groep 3-4
• Groep 5-6
• Groep 7-8

Onderdelen

• Spelkaarten
• Leermatten en getallenlijnen
• Oefenkaartjes
• Spelmaterialen
• Werkbladen